જૂન મહિનામાં જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર એટલે કે જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI) ઘટીને -4.12% પર આવી ગયો છે. WPIમાં સતત ત્રીજા મહિને ઘટાડો નોંધાયો છે. એટલું જ નહીં, આ જથ્થાબંધ મોંઘવારીનો 8 વર્ષમાં સૌથી નીચો સ્તર પણ છે. અગાઉ ઓક્ટોબર 2015માં તે -3.81% હતો. મે મહિનામાં તે -3.48% હતો. જ્યારે ગયા વર્ષે જૂન 2022માં જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર 15.18% હતો.
સસ્તી ખાદ્ય ચીજોને કારણે મોંઘવારી ઘટી
જૂનમાં ડબલ્યુપીઆઈ ફુગાવામાં ઘટાડો મુખ્યત્વે ખનિજ તેલ, ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ, મૂળભૂત ધાતુઓ, ક્રૂડ પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ અને કપડાંના નીચા ભાવને કારણે હતો.
ખાદ્ય સૂચકાંકમાં જથ્થાબંધ ફુગાવો જૂનમાં વાર્ષિક ધોરણે 1.24% ઘટ્યો હતો, જે એક મહિના અગાઉ 1.59% હતો. જૂનમાં પ્રાથમિક વસ્તુઓનો ફુગાવો ઘટીને 2.87% થયો હતો. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓની શ્રેણીમાં, શાકભાજીનો ફુગાવો જૂનમાં 21.98% ઘટ્યો હતો, જ્યારે કઠોળ અને દૂધમાં 9.21% અને 8.59% નો વધારો થયો હતો.
ઇંધણ અને વીજળીના મોંઘવારી દરમાં 12.63% ઘટાડો
જૂનમાં ઇંધણ અને વીજળીના મોંઘવારી દરમાં 12.63 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. ઉત્પાદિત ઉત્પાદનોનો ફુગાવો, મે મહિનામાં 2.97% ઘટ્યા પછી, જૂનમાં ઘટીને 2.71% થયો છે. જોકે, માસિક ધોરણે મે અને જૂનમાં ઉત્પાદિત ઉત્પાદનોનો ફુગાવો 0.50% ઘટ્યો હતો.
ઇંધણ અને પાવર કેટેગરીમાં, LPG, પેટ્રોલ અને HSD ફુગાવો અનુક્રમે 22.29%, 16.32% અને 18.59% ઘટ્યો હતો. જૂનમાં વાર્ષિક ધોરણે ક્રૂડ પેટ્રોલિયમ મોંઘવારી દર 32.68% ઘટ્યો હતો.
જથ્થાબંધ ફુગાવો લગભગ 8 વર્ષના સૌથી નીચા સ્તરે
લગભગ 8 વર્ષમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારીનું આ સૌથી નીચું સ્તર છે. અગાઉ ઓક્ટોબર 2015માં ભારતનો જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર -3.81% હતો. છેલ્લા 10 વર્ષમાં જથ્થાબંધ ફુગાવાના સૌથી નીચા સ્તર વિશે વાત કરીએ તો, તે 14 સપ્ટેમ્બર 2015 ના રોજ -4.95% હતો.
સામાન્ય માણસ પર WPIની અસર
જથ્થાબંધ ફુગાવામાં લાંબો વધારો મોટાભાગના ઉત્પાદક ક્ષેત્રોને અસર કરે છે. જો જથ્થાબંધ ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા સ્તરે રહે છે, તો ઉત્પાદકો તેનો બોજ ગ્રાહકો પર જાય છે. સરકાર માત્ર કર દ્વારા જ ડબલ્યુપીઆઈને નિયંત્રિત કરી શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, ક્રૂડ ઓઇલમાં તીવ્ર વધારો થવાની સ્થિતિમાં, સરકારે ઇંધણ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કર્યો હતો. જો કે સરકાર એક મર્યાદામાં ટેક્સ કપાત ઘટાડી શકે છે. ડબલ્યુપીઆઈમાં મેટલ, કેમિકલ, પ્લાસ્ટિક, રબર જેવા ફેક્ટરી માલને વધુ વેઇટેજ આપવામાં આવે છે.
નકારાત્મક ફુગાવાથી પણ અર્થવ્યવસ્થાને અસર થાય છે
ફુગાવો નકારાત્મક હોવાથી અર્થતંત્રને પણ અસર કરે છે. આને ડિફ્લેશન કહેવામાં આવે છે. નકારાત્મક ફુગાવો ત્યારે થાય છે જ્યારે માલનો પુરવઠો તે માલની માંગ કરતાં વધી જાય છે. આ કારણે ભાવ ઘટે છે અને કંપનીઓનો નફો ઘટે છે. જ્યારે નફો ઘટે છે, ત્યારે કંપનીઓ કામદારોની છટણી કરે છે અને તેમના કેટલાક પ્લાન્ટ અથવા સ્ટોર બંધ કરે છે.
