ટૂંક સમયમાં જ તમે યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ એટલે કે UPI દ્વારા રોકડ જમા કરાવી શકશો. આરબીઆઈના ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે આજે નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે પ્રથમ નાણાકીય નીતિની જાહેરાત કરતી વખતે આ માહિતી આપી હતી.
તેમણે કહ્યું કે UPIની લોકપ્રિયતા અને સ્વીકૃતિને ધ્યાનમાં રાખીને હવે તેના દ્વારા રોકડ જમા કરવાની સુવિધા આપવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ સુવિધા CDM (કેશ ડિપોઝીટ મશીન)માં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
હાલમાં, ડેબિટ કાર્ડનો ઉપયોગ CDM દ્વારા રોકડ જમા કરવા માટે થાય છે. હવે તમે UPI દ્વારા પેમેન્ટ કરીને રોકડ ઉપાડી શકો છો.
એક નિવેદન જારી કરીને આરબીઆઈએ કહ્યું કે બેંકો દ્વારા સ્થાપિત રોકડ ડિપોઝીટ મશીન ગ્રાહકોની સુવિધામાં વધારો કરે છે અને બેંક શાખાઓ પર રોકડ હેન્ડલિંગનો બોજ પણ ઘટાડે છે.
UPIની લોકપ્રિયતા અને તેના દ્વારા કાર્ડલેસ રોકડ ઉપાડથી પ્રાપ્ત થયેલા અનુભવને ધ્યાનમાં રાખીને, રોકડ જમા કરાવવાની સુવિધા આપવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ માટેની કામગીરીની સૂચના ટૂંક સમયમાં જારી કરવામાં આવશે.
આ સિવાય RBIએ PPI (પ્રીપેડ પેમેન્ટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ) વોલેટ્સમાંથી UPI પેમેન્ટ કરવા માટે થર્ડ-પાર્ટી એપ્સનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. હાલમાં, PPI દ્વારા UPI ચુકવણીની સુવિધા ફક્ત PPI કાર્ડ જારી કરતી કંપનીની વેબસાઇટ અથવા મોબાઇલ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે. શક્તિકાંત દાસે નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે આનાથી PPI કાર્ડ ધારકોને બેંક ખાતાધારકોની જેમ UPI ચુકવણી કરવામાં મદદ મળશે.
PPI વૉલેટ દ્વારા UPI પેમેન્ટ કરવાની સુવિધા મળ્યા પછી, જો તમારી પાસે પ્રીપેડ કાર્ડ, સ્માર્ટ કાર્ડ અથવા મોબાઇલ PPI વૉલેટ છે, તો તમે તેમાં રાખેલા પૈસા UPI દ્વારા પણ ખર્ચ કરી શકશો. આ માટે તમે PhonePe, GooglePay, Amazon Pay અને અન્ય થર્ડ પાર્ટી UPI એપ્સનો ઉપયોગ કરી શકશો.
અગાઉ દેશમાં એટીએમ દ્વારા માત્ર ક્રેડિટ અને ડેબિટ કાર્ડ દ્વારા જ રોકડ ઉપાડવાની સુવિધા હતી. UPI દ્વારા રોકડ ઉપાડવાની સુવિધા નેશનલ પેમેન્ટ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા એટલે કે NPCI દ્વારા 5 સપ્ટેમ્બર 2023ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેને ઇન્ટરઓપરેબલ કાર્ડલેસ કેશ ઉપાડ સિસ્ટમ પણ કહેવામાં આવે છે. ચાલો યુપીઆઈ દ્વારા સ્ટેપ બાય સ્ટેપ કાર્ડલેસ રોકડ ઉપાડવાની પ્રક્રિયા વિશે જાણીએ-
- સૌ પ્રથમ ATMમાં UPI વિકલ્પ પસંદ કરો અને રકમ દાખલ કરો.
- આ પછી તમારી સામે UPI-QR કોડ દેખાશે.
- હવે તેને સ્કેન કરો અને પછી UPI-PIN દાખલ કરો.
- આ પછી એટીએમમાંથી રોકડ એકત્રિત કરો.
હવે તમે તમારા ખાતામાં બે રીતે રોકડ જમા કરાવી શકો છો હવે જો તમે તમારા કે અન્ય કોઈના બેંક ખાતામાં રોકડ જમા કરાવવા માંગતા હોવ તો તે બે રીતે કરી શકાય છે. પહેલા બેંકમાં જાઓ અને ખાતામાં પૈસા જમા કરો. જ્યારે, બીજી રીત કેશ ડિપોઝીટ મશીનમાં ડેબિટ કાર્ડ દ્વારા છે. ia ડેબિટ કાર્ડ ચાલો તબક્કાવાર રોકડ જમા કરવાની પ્રક્રિયા વિશે જાણીએ-
- સૌ પ્રથમ, કેશ ડિપોઝીટ મશીનમાં ડેબિટ કાર્ડ દાખલ કરો અને પિન દાખલ કરો.
- ખાતાનો પ્રકાર (બચત અથવા વર્તમાન) પસંદ કરો.
- હવે રકમ પસંદ કર્યા પછી, ‘Continue’ પર ક્લિક કરો.
- રોકડ ડિપોઝિટ મશીનના સ્લોટમાં પૈસા મૂકો અને ‘ચાલુ રાખો’ પર ક્લિક કરો.
- હવે મશીન રોકડ ગણ્યા બાદ જમા કરવાની રકમ બતાવશે.
- જો રકમ સાચી હોય તો ‘ડિપોઝિટ’ પર ક્લિક કરો.
- હવે રકમ જમા થશે અને રસીદ જનરેટ થશે.
